Vấn đề kiểm tra chuyền dập ô tô
Cụm chi tiết dập cung cấp cho nhà máy lắp ráp ô tô yêu cầu 4 lỗ định vị nằm trong dung sai ±0,2 mm so với mặt chuẩn. Phương pháp đo thủ công bằng thước cặp mất 3 phút mỗi chi tiết và kết quả phụ thuộc người đo. Tỷ lệ sai không phát hiện đúng lúc gây lỗi lắp ghép ở trạm tiếp theo, dẫn đến phải tháo lắp lại toàn bộ cụm.
Nguyên lý và thiết kế jig
Jig dùng 2 chốt định vị cơ sở xác định vị trí chi tiết, sau đó 4 chốt đo đường kính nhỏ hơn lỗ kiểm 0,15 mm cho phép vào lọt nếu lỗ đúng vị trí và thoát rơ nếu lỗ lệch quá dung sai. Công nhân đặt chi tiết, ấn xuống và kiểm tra bằng mắt thay vì đo bằng dụng cụ.
Đế jig phay CNC nhôm 6061 để nhẹ, chốt định vị và chốt đo dùng thép cứng HRC 58–60. Mặt tỳ phay phẳng và kiểm tra độ phẳng ±0,02 mm. Chốt đo được làm thành chi tiết thay thế riêng để thay khi mòn mà không phải làm lại toàn bộ jig.
Hiệu chỉnh và xác nhận độ chính xác
Jig hiệu chỉnh bằng cách lắp thử với 10 chi tiết đã đo CMM trước đó gồm 5 đạt và 5 sai. Kết quả jig nhận diện đúng 100%. Sau đó lắp thử tại chuyền với 200 chi tiết liên tiếp và điều chỉnh 1 chốt thêm 0,05 mm để phù hợp với dung sai thực tế phôi dập đang sản xuất.
Kết quả vận hành
Thời gian kiểm mỗi chi tiết giảm từ 3 phút xuống 20 giây. Công nhân mới học thao tác trong 15 phút. Sau 3 tháng vận hành, không có lỗi lắp ghép lọt qua trạm kiểm. Khách hàng đặt thêm jig thứ hai cho chuyền song song và một bộ jig tương tự cho chi tiết cùng nhóm nhưng cỡ nhỏ hơn.